Starten

Zelfstandige in bijberoep

Bijberoep is geen fiscaal statuut maar een sociaalzekerheidsstatuut. Je betaalt niet minder belastingen — je betaalt onder bepaalde voorwaarden minder sociale bijdragen, omdat je al sociale rechten opbouwt via je hoofdactiviteit.

Start als zelfstandige Stel je vraag

Eerst dit

Kom je in aanmerking?

Bijberoep kan alleen wanneer je hoofdactiviteit al voldoende sociale rechten opbouwt. Zoek je situatie op in de tabel.

Voorwaarden om als zelfstandige in bijberoep te kunnen starten.
Je hoofdactiviteit	Wat er vereist is	Bijberoep mogelijk?
Werknemer	Minstens halftijds werken bij een of meerdere werkgevers, gemeten over het kwartaal.	Ja, zolang je die grens haalt.
Ambtenaar	Minstens een halftijdse betrekking, en meestal toestemming van je werkgever.	Ja, mits toestemming.
Leerkracht	Minstens 6/10 van een voltijds uurrooster.	Ja, bij die urennorm.
Werkloos	Er bestaan specifieke regelingen om een activiteit te starten met behoud van uitkering, met eigen voorwaarden en aangifteplichten.	Niet als bijberoep. Informeer bij je uitbetalingsinstelling.
Student	Ingeschreven zijn voor voldoende studiepunten en onder de leeftijdsgrens blijven.	Niet als bijberoep, wel als student-zelfstandige.
Gepensioneerd	Aparte regels rond toegelaten activiteit en bijverdiengrenzen.	Niet als bijberoep, wel als actieve gepensioneerde.

Voorwaarden om als zelfstandige in bijberoep te kunnen starten.

De urennormen worden per kwartaal beoordeeld. Zak je er tijdelijk onder — bijvoorbeeld door tijdskrediet of een gewijzigd contract — dan kan je statuut wijzigen zonder dat je er iets voor doet. Meld zo'n verandering altijd meteen bij je fonds.

Wat betaal je als bijberoeper?

Hier zit het grootste misverstand. Bijberoep betekent niet automatisch dat je geen sociale bijdragen betaalt.

Je sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds zoals elke zelfstandige, en je betaalt per kwartaal een bijdrage op je zelfstandige inkomen. Het verschil met hoofdberoep zit in twee dingen.

Onder een bepaalde inkomensdrempel kan je een vrijstelling of een sterk verminderde bijdrage krijgen. Die drempel wordt jaarlijks geïndexeerd, dus controleer het actuele bedrag bij je fonds voor je erop rekent.
Boven die drempel betaal je gewoon het normale percentage op je netto belastbaar beroepsinkomen, net als in hoofdberoep. Vanaf dat moment verdwijnt het financiële voordeel van bijberoep grotendeels.

Wat je er sociaal voor terugkrijgt

Weinig tot niets extra, en dat is logisch. Je pensioen, je ziekteverzekering en je gezinsbijslag lopen via je hoofdactiviteit. De bijdragen die je in bijberoep betaalt, bouwen daar in principe geen bijkomende rechten mee op. Het is een bijdrage aan het systeem, geen belegging in je eigen dekking.

Wat met je werkgever?

Je hebt in de regel geen toestemming nodig om in bijberoep te starten, maar er zijn drie dingen waar je op moet letten.

Je arbeidsovereenkomst: Veel contracten bevatten een concurrentiebeding of een clausule over nevenactiviteiten. Ga na wat er in het jouwe staat vóór je start, niet erna.
Concurrentie met je werkgever: Dezelfde activiteit uitoefenen voor eigen rekening ligt gevoelig en kan een reden tot ontslag zijn, ook zonder uitdrukkelijk beding. Dit is het punt waarop bijberoepers het vaakst in de problemen komen.
De ambtenarenregeling: Werk je bij een overheidsdienst, dan geldt vaak wél een uitdrukkelijke toestemmingsplicht. Vraag die aan voor je iets registreert.

Twijfel je over een clausule in je contract, dan is dat een juridische vraag. Advyze leest mee op de praktische punten, maar voor een echte beoordeling van een concurrentiebeding verwijzen we door naar een specialist.

Wanneer stap je over naar hoofdberoep?

Bijberoep is een startpositie, geen eindstation. Er zijn drie momenten waarop de overstap zich aandient.

Je bijdragen zijn niet langer verminderd. Zodra je inkomen boven de drempel zit, betaal je hetzelfde percentage als een hoofdberoeper — maar zonder de sociale rechten die daar tegenover staan. Op dat punt betaal je feitelijk voor niets extra.
Je uren in loondienst komen onder druk. Zak je onder de vereiste grens, dan val je automatisch in hoofdberoep, met de bijhorende minimumbijdragen. Dat gebeurt soms zonder dat je het merkt, bijvoorbeeld na een contractwijziging.
Je zelfstandige activiteit vraagt de tijd. Wanneer klanten je overdag nodig hebben, wordt de combinatie op een bepaald moment vooral vermoeiend.

De overstap zelf is administratief eenvoudig: je meldt de wijziging bij je sociaal verzekeringsfonds en je bijdragecategorie verandert. Wat vooral aandacht vraagt, is de financiële voorbereiding — in hoofdberoep gelden minimumbijdragen, ook in een maand zonder omzet.

Vragen over bijberoep

Hoeveel mag ik verdienen in bijberoep?

Er is geen bovengrens aan wat je mag verdienen — je mag zoveel omzet draaien als je wil. Wat er wel is, is een inkomensdrempel waaronder je een vrijstelling of vermindering van sociale bijdragen kan krijgen. Boven die drempel betaal je gewoon de normale bijdrage. Het bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd; het kennisbankartikel hierover legt de berekening uit.

Moet ik een btw-nummer hebben in bijberoep?

Meestal wel. Het bijberoepstatuut speelt op het vlak van sociale zekerheid, niet op het vlak van btw. Voor de btw gelden dezelfde regels als voor elke andere zelfstandige, inclusief de mogelijkheid om te kiezen voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen als je onder de omzetdrempel blijft.

Moet ik mijn werkgever verwittigen?

Wettelijk in de regel niet, tenzij je in overheidsdienst werkt of je arbeidsovereenkomst het uitdrukkelijk oplegt. Praktisch is het vaak verstandiger om open te zijn, zeker als er ook maar een schijn van overlap met de activiteit van je werkgever kan bestaan.

Wat als ik mijn job verlies?

Dan verlies je de basis van je bijberoepstatuut en val je in principe in hoofdberoep, met de hogere minimumbijdragen die daarbij horen. Er bestaan specifieke regelingen rond zelfstandige activiteit tijdens werkloosheid, maar die hebben eigen voorwaarden. Meld een verandering van situatie altijd meteen aan je sociaal verzekeringsfonds — hoe later het gemeld wordt, hoe groter de correctie achteraf.

Bouw ik pensioen op met mijn bijberoep?

In principe niet bijkomend. Je pensioenopbouw loopt via je hoofdactiviteit. Betaal je in bijberoep bijdragen die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage in hoofdberoep, dan kunnen die wel meetellen — informeer daarover bij je fonds, want de regels zijn precies.

Kan Advyze de opstart van een bijberoep begeleiden?

Ja. Het is administratief hetzelfde traject als een gewone opstart, met een extra controle vooraf: haal je de vereiste uren, staat er iets in je arbeidsovereenkomst dat in de weg zit, en klopt je bijdragecategorie. Dat zijn precies de punten die achteraf het duurst zijn om recht te zetten.

Verder lezen

Starten in bijberoep zonder verrassingen achteraf

We controleren vooraf of je aan de voorwaarden voldoet, zetten je bijdragecategorie juist en regelen de opstart. Precies de punten die anders pas bij de eerste herrekening opduiken.

Start als zelfstandige Stel je vraag