Twee grenzen die door elkaar gehaald worden
Wie zoekt hoeveel hij mag verdienen in bijberoep, botst op twee volledig verschillende getallen. Ze door elkaar halen is de meest voorkomende fout.
- De inkomensdrempel voor sociale bijdragen
- Blijft je netto belastbaar beroepsinkomen uit je zelfstandige activiteit onder deze drempel, dan kan je vrijgesteld worden van bijdragen of een sterk verminderde bijdrage betalen. Deze drempel wordt jaarlijks geïndexeerd.
- De urennorm in loondienst
- Dit gaat niet over geld maar over tijd: je moet voldoende uren als werknemer presteren om het bijberoepstatuut te behouden. In de regel minstens halftijds, beoordeeld per kwartaal.
De drempel kijkt naar je netto belastbaar inkomen
Dit is het punt waar de meeste verwarring zit. De drempel gaat niet over wat je factureert, maar over wat er overblijft na aftrek van je beroepskosten.
Iemand die 12.000 euro factureert en 9.000 euro aan aantoonbare beroepskosten heeft, houdt 3.000 euro netto belastbaar beroepsinkomen over. Iemand die 6.000 euro factureert zonder noemenswaardige kosten, houdt bijna 6.000 euro over. De eerste zit lager, ook al factureerde hij dubbel zoveel.
Wat gebeurt er als je erover gaat?
Niets dramatisch. Je mag gewoon doorgaan; je betaalt alleen het normale bijdragepercentage op je volledige beroepsinkomen, net als een hoofdberoeper.
Er is wel een timingprobleem. Je bijdragen worden de eerste jaren voorlopig berekend en pas later herrekend op je werkelijke inkomen. Ging je in jaar één net over de drempel, dan merk je dat pas twee jaar later — via een regularisatie. Hoe dat werkt, staat in sociale bijdragen berekenen.
Het moment waarop bijberoep niet meer loont
Zit je structureel boven de drempel, dan betaal je hetzelfde als een hoofdberoeper zonder de sociale rechten die daar tegenover staan — die komen namelijk van je job. Op dat punt is de vraag niet langer of je bijberoep haalbaar is, maar of je job nog de moeite is. Zie zelfstandige in bijberoep voor die afweging.
De grens die iedereen vergeet: je uren
Je bijberoepstatuut hangt niet af van je inkomen, maar van je hoofdactiviteit. Zak je onder de vereiste urennorm — door tijdskrediet, een gewijzigd contract, een periode ziekte of gewoon minder gaan werken — dan val je in hoofdberoep. Automatisch, en met de minimumbijdragen die daarbij horen.
Dat gebeurt vaker dan je zou denken, en meestal zonder dat iemand het meldt. Meld elke wijziging in je arbeidssituatie dus zelf aan je sociaal verzekeringsfonds. Achteraf rechtzetten kost altijd meer.