Starten
Zelfstandige worden in België
De meeste starters lopen niet vast op moeilijke keuzes. Ze lopen vast op de volgorde: wat moet eerst, wat mag wachten, en wat kan pas als iets anders klaar is.
De volgorde
Tien stappen, in de volgorde waarin ze moeten
Niet elke stap geldt voor iedereen, en sommige lopen parallel. Maar de afhankelijkheden liggen vast: zonder ondernemingsnummer geen btw-activering, zonder btw-activering geen geldige factuur met btw.

Bepaal je hoedanigheid: hoofdberoep, bijberoep of studentVóór alles
Deze keuze bepaalt je sociale bijdragen, je sociale rechten en soms of je überhaupt mag starten. Werk je al minstens halftijds in loondienst, dan kom je meestal in aanmerking voor het bijberoep. Dat is geen fiscaal statuut maar een sociaalzekerheidsstatuut — het scheelt vooral in wat je per kwartaal betaalt.
Kies je ondernemingsvorm: eenmanszaak of vennootschapVóór de inschrijving
Een eenmanszaak start je zonder notaris en zonder oprichtingskosten. Een BV vraagt een notariële akte, een financieel plan en meer opstartkosten, maar scheidt je privévermogen van je zaak. Laat de fiscale afweging maken door een boekhouder; wij zorgen dat je die vraag met de juiste cijfers stelt.
Controleer of je activiteit een vergunning of erkenning vraagtVóór de inschrijving
Sommige activiteiten hebben een specifieke toelating nodig: horeca, voedingsverwerking, transport, bepaalde bouwberoepen, de verkoop op de openbare weg. Kom je daar pas achter na je inschrijving, dan sta je stil. Dit is een van de dingen die we in de intake systematisch overlopen.
Schrijf je in bij een erkend ondernemingsloketStap 1 van de formaliteiten
Het ondernemingsloket schrijft je in in de KBO en geeft je je ondernemingsnummer. Zonder dat nummer bestaat je zaak administratief niet en kan je geen geldige factuur uitschrijven.
Activeer je btw-hoedanigheidVóór je eerste verrichting
Je ondernemingsnummer wordt pas een btw-nummer wanneer de btw-hoedanigheid geactiveerd is. Dat gebeurt met een aparte aangifte, vaak via hetzelfde loket. Kies je voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen, dan speel je die keuze hier. Alles daarover staat op btw-nummer aanvragen.
Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfondsVóór je start
Je aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds moet in orde zijn vóór je activiteit begint. Het fonds int je sociale bijdragen en regelt je sociale rechten: ziekteverzekering, gezinsbijslag, pensioenopbouw.
Open een zakelijke rekeningRond de start
Voor een eenmanszaak is een aparte rekening niet altijd wettelijk verplicht, maar wel praktisch onmisbaar: het scheelt je boekhouder werk en jezelf discussies. Je hebt er meestal je ondernemingsnummer voor nodig, dus dit komt na de inschrijving.
Zet je facturatie en je Peppol-aansluiting opVóór je eerste factuur
Facturen aan andere Belgische btw-plichtige ondernemingen verstuur je elektronisch in een gestructureerd formaat. Kies dus meteen een facturatiepakket dat Peppol ondersteunt, in plaats van later te moeten overstappen.
Regel je verzekeringenVóór je start
Afhankelijk van je activiteit: burgerlijke aansprakelijkheid, arbeidsongevallen als je personeel hebt, materiaal, een aanvullend pensioen. Advyze adviseert of vergelijkt zelf geen verzekeringsproducten — dat mag alleen een erkende makelaar. Wel brengen we je in contact met een makelaar uit ons netwerk.
Kies een boekhouderBij voorkeur vóór je start
Niet omdat het moet, maar omdat de keuzes die je in de eerste weken maakt fiscaal doorwerken. Een boekhouder die vanaf dag één meekijkt, kost minder dan een boekhouder die achteraf moet rechtzetten.
Wat kost het om te starten?
Starten als zelfstandige met een eenmanszaak is goedkoop. De echte kost zit niet in de opstart, maar in wat er per kwartaal begint te lopen.
Eenmalig bij de opstart
- Het inschrijvingsrecht bij het ondernemingsloket, per vestigingseenheid. Het bedrag is wettelijk vastgelegd en wordt jaarlijks geïndexeerd.
- Eventuele kosten voor een vergunning of erkenning, afhankelijk van je activiteit.
- De opstartbegeleiding van Advyze, als je die neemt: € 299 excl. btw.
Wat daarna elk kwartaal terugkomt
Je sociale bijdragen. Dat is voor de meeste starters de grootste en meest onderschatte post. De eerste jaren betaal je voorlopige bijdragen die berekend zijn op een forfait of op een oud inkomen, en die achteraf herrekend worden op je werkelijke inkomen. Wie dat verschil niet opzijzet, krijgt twee of drie jaar later een afrekening die aankomt.
Hoe die berekening precies werkt en wat je kan doen als je voorlopige bijdrage niet klopt, staat op sociale bijdragen voor zelfstandigen.
En je boekhouder
Het tarief hangt af van je activiteit, je omzet en hoeveel voorbereidend werk je zelf doet. Een eenmanszaak met een beperkt aantal facturen kost duidelijk minder dan een BV met personeel. Vraag altijd vooraf naar de manier waarop er aangerekend wordt — per uur, per jaar of per verrichting.
Waar starters het vaakst op vastlopen
- Te laat aansluiten bij het fonds
- De aansluiting moet in orde zijn vóór je start. Wie pas aansluit nadat de eerste factuur al vertrokken is, riskeert een administratieve boete bovenop de achterstallige bijdragen.
- Denken dat je btw-nummer automatisch actief is
- Je ondernemingsnummer en je btw-nummer zijn hetzelfde cijfer, maar niet dezelfde hoedanigheid. Zonder activering mag je geen btw aanrekenen en geen btw recupereren.
- De verkeerde activiteiten laten registreren
- De activiteitencodes bepalen mee welke vergunningen je nodig hebt en hoe instanties naar je kijken. Een te smalle omschrijving blokkeert je later; een te brede levert onnodige vragen op.
- Niets opzijzetten voor de herrekening
- Voorlopige bijdragen zijn een voorschot, geen eindafrekening. Reken erop dat er twee tot drie jaar later een verschil komt, en zet dat maandelijks apart.
- Een facturatiepakket kiezen dat geen Peppol aankan
- Overstappen wanneer je al honderden facturen in een systeem hebt staan, kost meer moeite dan meteen goed kiezen.
- Privé en zaak door elkaar laten lopen
- Een aparte rekening kost een paar euro per maand en bespaart je boekhouder uren — en jou de discussie achteraf over welke uitgave nu wat was.
Zelfstandige Start
Laat de opstart begeleiden
Eenmalig, met een duidelijk begin en einde. Het traject loopt tot je administratieve basis effectief werkt — niet tot de formulieren verstuurd zijn.
€ 299excl. btwEenmalig. Externe kosten van derden, zoals het inschrijvingsrecht bij het ondernemingsloket, betaal je rechtstreeks aan die partij.
Na de opstart houden veel ondernemers Advyze aan als vast aanspreekpunt voor de lopende administratie. Dat hoeft niet, en we vragen het ook niet vooraf.
Vragen van starters
Hoe lang duurt het voor ik kan starten?
Als je papieren in orde zijn, kan de inschrijving bij een ondernemingsloket op één afspraak rond zijn en heb je je ondernemingsnummer dezelfde dag. De btw-activering en de aansluiting bij het sociaal verzekeringsfonds volgen kort daarna. Realistisch reken je op één tot twee weken van eerste stap tot volledig operationeel, vooral omdat een zakelijke rekening en een facturatieopzet ook tijd vragen.
Moet ik eerst een boekhouder hebben?
Wettelijk niet. Praktisch is het verstandig: de keuzes die je in week één maakt — je ondernemingsvorm, je btw-regeling, hoe je je kosten opbouwt — werken fiscaal jarenlang door. Heb je nog geen boekhouder, dan helpen we je er een vinden die bij je activiteit past.
Kan ik starten terwijl ik nog in loondienst werk?
Ja, dat heet zelfstandige in bijberoep. Je moet daarvoor voldoende uren in loondienst presteren, en je werkgever mag het je in bepaalde gevallen contractueel beperken. De voorwaarden en gevolgen staan volledig uitgelegd op de pagina over het bijberoep.
Wat als ik nog niet zeker weet of het gaat lukken?
Dat is een uitstekende reden om met een eenmanszaak te beginnen in plaats van meteen een vennootschap op te richten. Een eenmanszaak start je snel en goedkoop, en je kan later nog altijd omschakelen naar een BV. Andersom is duurder.
Wat doet Advyze precies bij een opstart?
We overlopen je situatie, zetten de stappen in de juiste volgorde, begeleiden je inschrijving en je btw-activering, regelen de aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds, helpen je zakelijke rekening en je Peppol-opzet in orde brengen en stemmen af met je boekhouder. We blijven erop zitten tot je basisadministratie effectief draait — niet tot de papieren verstuurd zijn.
Ik ben al gestart maar mijn administratie klopt niet. Kunnen jullie helpen?
Ja. Dan is het geen opstartbegeleiding maar een opkuis: nagaan wat er ontbreekt, welke aangiftes achterstaan en wat er rechtgezet moet worden. Stuur door wat je hebt, dan zeggen we wat er nodig is.
De stappen in detail
Elke stap hierboven heeft zijn eigen pagina met de volledige uitleg.
- Zelfstandige in bijberoepStarten naast je job: voorwaarden, bijdragen en wanneer het te krap wordt.
- Ondernemingsnummer aanvragenWat het nummer is, wat je nodig hebt en waarom een aanvraag geweigerd wordt.
- Btw-nummer aanvragenActiveren, of net kiezen voor de vrijstellingsregeling.
- Sociaal verzekeringsfondsAansluiten, veranderen en waar je bijdragen eigenlijk voor dienen.
- Sociale bijdragenVoorlopige bijdragen, de herrekening en wat je opzij moet zetten.
- Of toch een BV?Wanneer een vennootschap de moeite waard is, en wat ze in totaal kost.
Twijfel je waar je moet beginnen?
Vertel kort wat je van plan bent. We zeggen welke stappen in jouw situatie effectief van toepassing zijn — en welke je gerust kan overslaan.
