1. Aansprakelijkheid: waar het echt over gaat
Bij een eenmanszaak ben jij de onderneming. Er is geen juridische scheiding tussen je zaak en jezelf: schulden van je zaak zijn jouw schulden, en je privévermogen kan aangesproken worden.
Een BV is een aparte rechtspersoon. In principe loopt de aansprakelijkheid tot het vermogen van de vennootschap. Dat is de belangrijkste reden waarom mensen een BV oprichten — belangrijker dan de fiscaliteit, ook al gaat het gesprek daar meestal over.
Praktisch: hoe groter je financiële blootstelling — voorraden, personeel, grote opdrachten, aansprakelijkheidsrisico bij je klanten — hoe zwaarder dit punt weegt. Werk je als freelancer met beperkte kosten en een goede beroepsaansprakelijkheidsverzekering, dan is het minder doorslaggevend.
2. Kosten: eenmalig en jaarlijks
Een eenmanszaak start je met een inschrijving bij een ondernemingsloket en het bijhorende inschrijvingsrecht. Dat is het.
Een BV vraagt een notariële akte, een financieel plan via je boekhouder en de bijhorende formaliteiten. De volledige kostenopbouw staat op BV oprichten.
Belangrijker dan de opstartkost is wat er daarna elk jaar terugkomt. Een BV heeft een jaarrekening die neergelegd moet worden, meer boekhoudkundig werk en enkele vaste verplichtingen die bij een eenmanszaak niet bestaan. Dat verschil staat in wat kost een BV per jaar.
3. Fiscaliteit: het punt waarop je een boekhouder nodig hebt
Als eenmanszaak word je belast in de personenbelasting, op je volledige winst, aan progressieve tarieven. Een BV wordt belast in de vennootschapsbelasting, en jij wordt belast op wat je uit de vennootschap haalt — bezoldiging, en onder voorwaarden dividend.
Dat betekent dat er ergens een kantelpunt ligt waarboven een BV fiscaal voordeliger wordt. Waar dat punt precies ligt, hangt af van je winst, je gezinssituatie, wat je nodig hebt om van te leven, je investeringen en je plannen. Een algemeen bedrag noemen is hier misleidend — je kan twee ondernemers hebben met dezelfde omzet en een tegengesteld antwoord.
4. Administratie: het verschil dat je elke maand voelt
Dit punt komt in adviesgesprekken zelden ter sprake, en het is precies wat mensen achteraf zwaar vinden vallen.
| Eenmanszaak | BV | |
|---|---|---|
| Boekhouding | Vaak vereenvoudigd mogelijk | Dubbele boekhouding |
| Jaarrekening | Niet neer te leggen | Jaarlijks op te maken en neer te leggen |
| Aandeelhoudersformaliteiten | Niet van toepassing | Jaarlijkse algemene vergadering, verslaggeving |
| UBO-register | Niet van toepassing | Registratie en jaarlijkse bevestiging |
| Geld uit je zaak halen | Vrij, het is jouw geld | Via bezoldiging of dividend, met regels |
| Stoppen | Een formaliteit bij het ondernemingsloket | Een vereffening, met notaris |
Geen van deze punten is onoverkomelijk. Ze vragen alleen structureel meer opvolging — en dat is precies waar een vast aanspreekpunt voor bestaat.
Een praktische manier om te beslissen
- Ben je nog aan het testen of je activiteit werkt? Begin met een eenmanszaak. Je kan later omschakelen; nu al een BV oprichten om over drie jaar te stoppen, kost onnodig geld.
- Loop je een reëel financieel risico? Denk aan voorraden, personeel of grote opdrachten. Dan weegt de aansprakelijkheid zwaar en is een BV verdedigbaar, ook bij een bescheiden winst.
- Draai je stabiel en haal je meer winst dan je privé nodig hebt? Dan is het tijd voor de berekening bij je boekhouder. Dat is het moment waarop het fiscale verhaal begint te spelen.
- Werk je met partners? Een vennootschap regelt de verhoudingen tussen medeoprichters op een manier die een eenmanszaak simpelweg niet kan.